Praca: dziedzictwo, doświadczenie, środowisko, tożsamość


-

Muzeum w Gliwicach
Gliwice, Dolnych Wałów 8A

Praca jest istotną kwestią społeczną, polityczną i kulturową, łączy problemy ważne dla współczesności, takie jak: nierówności, migracje, ubóstwo i dobrobyt, eksploatacja środowiska naturalnego. W sferze publicznej dominuje pogląd, że w ciągu ostatnich dwóch stuleci praca bardzo się zmieniła: z działalności towarowej w działalność produkującą przedmioty niematerialne. Praca przekształca się, jednak w znacznie mniej liniowy sposób: praca niematerialna nie zastępuje pracy przemysłowej – kombinacje obu praktyk były obecne i istnieją zarówno w dawnych, jak i współczesnych miejscach pracy; deindustrializacja różnych regionów globu zbiega się z industrializacją innych, natomiast prekaryzacja pracy na Zachodzie i w krajach postsocjalistycznych zwróciła uwagę na wszechobecną prekarność pracy w innych regionach. Rozprzestrzenianie się technologii cyfrowych i ekspansja transnarodowej sieci produkcji zmieniają pracę na całym świecie, ale efekty tego są odmienne w różnych częściach globu. Wraz z tymi procesami obserwujemy różne formy (nie)widzialności pracy, które prowokują pytania m.in. o cielesny wymiar pracy, jej społeczne konsekwencje, zaangażowane aktorki/aktorów, przemiany krajobrazu.

Do udziału w konferencji zapraszamy badaczki/badaczy nauk humanistycznych i społecznych na każdym etapie kariery naukowej oraz praktyczki/praktyków dziedzictwa. Istotnym punktem wyjścia dla naszych rozważań dotyczących pracy będzie Górny Śląsk – historyczny i współczesny – jako region szczególnie dotknięty przemianami związanymi z pracą przemysłową. Proponujemy poniższe zagadnienia, zaznaczając otwartość na inne wątki związane z tematem wydarzenia, również ponadregionalne:

 1)      Dziedzictwo pracy. Jak praca jest reprezentowana?  Za pomocą jakiego medium (np. wystawy, sztuki wizualne i performatywne, literatura)? Jak wygląda proces wytwarzania dziedzictwa pracy? Jakim przekształceniom podlegają deindustrializowane obszary? Jaką rolę w tych procesach pełnią byłe pracowniczki/pracownicy, społeczność lokalna?

2)      Doświadczenie pracy. W jaki sposób praca kształtuje tożsamość doświadczających jej osób? Jak różnicuje się ono w perspektywie genderowej, klasowej, etnicznej? Jaki jest jego cielesny wymiar? Jak na doświadczenie pracy wpływają różne ekonomie, polityki i technologie pracy? Z jakimi emocjami jest związane?

3)      Miejsce pracy. Jakie relacje społeczne wytwarza praca? Jak (w rozumieniu materialnym i społecznym) objawia się rola miasta jako miejsca pracy? Jakie przemiany krajobrazu generuje?

4)      Metodologie badań pracy. Jakie narzędzia konceptualne i analityczne - m. in. w dziedzinie historii, antropologii kulturowej, badań nad dziedzictwem, nauk społecznych, perspektywie międzydyscyplinarnej - mogą posłużyć do badań nad pracą?