Paradoks obcości nie jest gatunkowi crime fiction … obcy. Od lat 70. XX wieku obserwujemy stopniowy wzrost zainteresowania literaturą kryminalną, zintensyfikowany przez zwrot ku strukturalizmowi oraz późniejsze interdyscyplinarne otwarcie humanistyki. W ostatnich dekadach doszło do zjawiska określanego mianem „retrywializacji” (Wörtche 2008), a zarazem rehabilitacji powieści kryminalnej jako pełnoprawnego przedmiotu badań literaturoznawczych, kulturoznawczych, medioznawczych, a nawet prawniczych. Zjawisko to – określane niekiedy jako crime fiction turn – doprowadziło do intensywnego wzrostu liczby publikacji naukowych, monografii i tomów zbiorowych, które podejmują temat zbrodni w kontekście narracyjnym, kulturowym i społecznym.
Ten swoisty „boom na kryminał” (Ostaszewski 2021), obecny w różnych krajach i kręgach kulturowych (m.in. w Polsce, Niemczech, krajach anglosaskich czy skandynawskich), przyczynił się zarówno do renesansu gatunku, jak i – paradoksalnie – jego wtórnej banalizacji. Wobec tej ambiwalencji, szczególnie użytecznym podejściem badawczym może okazać się nie poszerzenie, lecz zawężenie perspektywy analitycznej. Jednym z możliwych punktów ogniskujących refleksję jest kategoria obcości – rozumiana zarówno jako narodowa, kulturowa, etniczna, religijna czy płciowa inność obecna w narracjach o przestępstwie, jak i jako forma wewnątrzgatunkowej odmienności, obejmująca np. napięcia między fikcją a dokumentem, popularnością a kanonicznością, marginalnością a eksperckością.
Obcość jako figura epistemologiczna i narracyjna umożliwia refleksję nad mechanizmami stygmatyzacji, stereotypizacji i marginalizacji, obecnymi w literaturze, mediach, dyskursach prawniczych i społecznych. Umożliwia również analizę postaci detektywa, śledczego czy eksperta jako postaci granicznej – zawieszonej między instytucją a marginesem, między wiedzą a fikcją. W tym ujęciu literatura kryminalna oraz true crime stają się przestrzenią negocjacji pojęć winy, sprawiedliwości, odpowiedzialności i inności/obcości – zarówno w kontekście lokalnym, jak i transkulturowym.

Nadal jednak brakuje szczegółowych analiz relacji między fikcją kryminalną a true crime, szczególnie w ujęciu interdyscyplinarnym.

Poniżej pola badawcze, które mogą stać się podstawą analizy filologicznej (literaturoznawczej i językoznawczej), prawnej, medioznawczej oraz ujęcia kulturoznawczego:

Obcość jako kryterium analityczne i epistemologiczne
a. narodowa, kulturowa, etniczna i religijna inność w narracjach o przestępstwie,
b. obcość w literaturze (np. etnokryminał),
c. obcość w mediach (reportaże, seriale true crime),
d. obcość w analizach prawnokarnych (profilowanie, stereotypizacja),
e. obcość w dyskursach społecznych.
f. odmienność jednostkowa (psychopatologia, dewiacja),
g. społeczna marginalizacja (klasowa, płciowa, rasowa),
h. napięcia gatunkowe i instytucjonalne (np. między literaturą a dokumentacją śledczą, między kryminałem a literaturą „głównego nurtu”).

Obcość jako figura społeczna i tożsamościowa w reprezentacjach przestępstwa
a. wykluczenie ze względu na klasę, rasę, płeć, pochodzenie, stan psychiczny,
b. reprezentacje w literaturze, mediach, kryminologii, systemie penitencjarnym.

Detektyw, śledczy, ekspert jako postać graniczna
c. pozycja między instytucją a marginesem,
d. między wiedzą ekspercką a fikcjonalnością postaci,
e. kulturowe i zawodowe reprezentacje tych postaci.
Kanon, popularność i granice gatunków crime
a. pytania o kanoniczność, prestiż, wartość edukacyjną i badawczą,
b. napięcia między literaturą popularną a „wysoką”.
c. rola kryminałów i true crime w kształtowaniu opinii publicznej,
d. wpływ na język popkultury i społeczny odbiór/obraz systemu penitencjarnego.

Globalna recepcja literatury kryminalnej i narracji o zbrodni:
a. międzynarodowy obieg tekstów/przenikanie się relacji o obcym,
b. kulturowa adaptacja kodów inności/obcości,
c. wpływ przekładu i adaptacji na formę i odbiór narracji o crime,
d. śledztwa międzynarodowe a narracje medialne i literackie,
e. przestępczość zorganizowana i ich fikcjonalizacja,
f. transgraniczne ujęcia winy i odpowiedzialności w literaturze, mediach i dokumentacji prawnokryminalnej,
g. relacje między literaturą, mediami a praktyką wymiaru sprawiedliwości,
e. narracja prawnicza jako element popkultury,
f. literatura i media jako pole negocjacji pojęć winy, kary, sprawiedliwości,

Fikcja kryminalna a true crime. Międzynarodowy i transkulturowy wymiar „opowiadania” o crime
a. konstruowanie postaci sprawców, ofiar i dochodzenia prawdy w narracjach literackich, medialnych, dokumentalnych i prawniczych/prawnych
b. wpływ true crime na społeczne postrzeganie winy, wymiaru sprawiedliwości oraz systemu penitencjarnego,
c. zacieranie granic między dokumentem a fikcją w tekstach kultury
d. demonizacja „innego” w literaturze faktu, mediach i praktyce wymiaru sprawiedliwości,
e. stereotypizacja i uprzedzenia wzmacniane przez formy narracyjne,
f. różnice w obrazowaniu przestępców, ofiar i wymiaru sprawiedliwości w tekstach literackich, medialnych i prawniczych/prawnych w różnych kontekstach kulturowych.