Cykl konferencji Ikony Wyobraźni Zbiorowej zaowocował jak dotąd dwiema obszernymi i bogato ilustrowanymi monografiami: Śmierć w wodzie i inne motywy akwatyczne w horyzoncie wyobraźni (2018) oraz Ogień. Siła żywiołu – moc symbolu – potęga wyobraźni (2020). Jego trzecią cześć pragniemy poświęcić motywom związanym z najsubtelniejszym z żywiołów, za jaki uchodzi powietrze. Od wieków widziano w powietrzu „subtelnie materialne królestwo między dziedziną ziemską a duchową, niejednokrotnie także symbol niewidzialnego, ale odczuwalnego w skutkach ducha”; „jako ocean zjawisk przez tysiąclecia niedostępnych człowiekowi (lot ptaków, chmur, zjawiska burzowe) było ono przedmiotem marzeń i tęsknot, ale i obaw – a więc duchów sprzyjających i wrogich człowiekowi” (Leksykon symboli. Herder). Powietrze postrzegane jest jako „fundament życia”, co na gruncie poezji czyni jego przywołania wręcz naturalnym komponentem hiperbolicznej metaforyki, np. w erotykach Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej; dla odmiany w groteskowej prozie parabolicznej bywa kojarzone z zarazą i śmiercią (np. Król Mór E.A. Poego). Z kolei świat baśni magicznych, do których nawiązujemy w temacie konferencji, cechuje – mówiąc słowami Dymitra Lichaczowa –„znikomy opór środowiska materialnego”, co wiąże się m.in. z pojawiającymi się w nich cudownymi pojazdami i pomocnikami w rodzaju latających statków, dywanów czy rumaków – współtworzą one imaginacyjną rzeczywistość marzenia o podporządkowaniu sobie bezkresnych przestworzy przez człowieka. Zatem motywy aeryczne są kontekstualizowane w artystycznych tekstach kultury w sposób różnorodny, stając się – by ująć rzecz biegunowo – zarówno elementami makabrycznych wizji paniki i zniszczenia, jak i przedstawień ewokujących radosne uniesienie, poczucie swobody, witalności i mocy twórczej, lekkości, a także kontaktu z transcendencją i mistycznego wtajemniczenia (np. topos lotu, koncepcje natchnienia czy epifanie powietrzne, takie jak biblijny boski wiatr czy tuman wichru). Nie są to jedynie wizje literackie. Jak czytamy w zredagowanej przez Krystynę Wilkoszewską książce Estetyka czterech żywiołów (2001), chociażby „malarze renesansu często nawiązują w swych powietrznych symbolach  do mitologii klasycznej oraz pitagorejsko-neoplatońskiej wizji ożywionego kosmosu. Motyw wiatru alegoryzowany w postaci Zefira oraz pneumy pojmowanej jako dusza świata pojawia się na obrazach Sandra Botticellego”…

Serdecznie zapraszamy do interdyscyplinarnej debaty nad wskazanym kręgiem tematycznym. Interesują nas wypowiedzi teoretyczne, jak i case studies (także na temat tekstów reprezentujących popularny obieg kultury).

*

Organizacja konferencji: Katedra Poetyki Intersemiotycznej i Komparatystyki Mediów (Instytut Nauk o Kulturze i Religii, WNH UKSW), Redakcja czasopisma naukowego „Załącznik Kulturoznawczy”

Zgłoszenia prosimy przesyłać w EDYTOWALNYM pliku do poniedziałku 7 kwietnia na adres:

brygida.pawlowska@gmail.com (prof. ucz. dr hab. Brygida Pawłowska-Jądrzyk, UKSW)

W zgłoszeniu podajemy:

– imię i nazwisko;

– stopień naukowy (ew. „student”, „doktorant”) oraz afiliację;

– adres mailowy (pożądany także numer telefonu) i adres do korespondencji;

– tytuł proponowanego referatu oraz krótki abstrakt określający problematykę wystąpienia

Obrady odbędą się w trybie zdalnym. Czas na wystąpienie: do 20 minut. Osobom zainteresowanym prześlemy zaświadczenia o udziale w konferencji.

Nie pobieramy opłaty konferencyjnej.

Planujemy przygotowanie – w oparciu o wybrane artykuły – recenzowanej monografii zbiorowej w Wydawnictwie Naukowym UKSW.

UWAGA! Przewidujemy nieodległy termin na złożenie tekstu (ok. półtora miesiąca).

Serdecznie zapraszamy!