Komunikacja artystyczna: sztuka, media, społeczeństwo
Warszawa, ul. Dewajtis 5
Sztuka stanowi szczególną formę komunikacji społecznej: znaczenie dzieła kształtuje się w relacji między twórcą, samym dziełem, medium oraz odbiorcą, a jego interpretacja staje się elementem wspólnego obiegu sensów i wartości, podejmowanych i dyskutowanych także z udziałem krytyków oraz instytucji kultury. Funkcjonując w ten sposób, sztuka uczestniczy w budowaniu wspólnoty kulturowej, pozostając zarazem przestrzenią otwartą na różnorodne odczytania i spory interpretacyjne.
Konferencja proponuje podjąć refleksję nad komunikacją artystyczną jako kategorią osadzoną w ramach nauk o komunikacji społecznej i mediach. Naszym zamiarem jest uchwycenie komunikacyjnych aspektów sztuki, przy jednoczesnym zachowaniu jej swoistości jako formy ekspresji artystycznej. Komunikowanie za pomocą sztuki polega bowiem na wyrażaniu idei, wartości i pytań istotnych kulturowo za pomocą obrazu, dźwięku, narracji, ruchu czy kompozycji. Sens nie jest tu przekazywany niezależnie od formy, lecz konstytuuje się poprzez nią – w materiale i strukturze dzieła. W tym znaczeniu sztuka nie sprowadza się do przekazywania informacji, lecz oddziałuje poprzez przeżycie estetyczne, zdolne bawić, niepokoić, pocieszać i skłaniać do refleksji. Pojęcie komunikacji artystycznej pozwala uchwycić taki typ komunikacji, w którym forma nie jest jedynie nośnikiem treści, lecz współtworzy znaczenie i sposób jego oddziaływania.
Konferencja ma charakter interdyscyplinarny i jest skierowana do badaczy reprezentujących różne dyscypliny nauk humanistycznych, społecznych i artystycznych, zainteresowanych refleksją nad sztuką w szeroko rozumianym kontekście komunikacyjnym. Przyjęta perspektywa obejmuje różnorodne formy sztuki — od malarstwa i literatury po film, performans, instalację oraz praktyki cyfrowe. Dotychczas refleksja nad komunikacją w ich obrębie rozwijana była przede wszystkim w ramach nauk o sztuce. Mamy nadzieję, że pojęcie komunikacji artystycznej stanie się przestrzenią dialogu między tymi perspektywami oraz miejscem spotkania badaczy zajmujących się komunikacją w różnych obszarach praktyk artystycznych.
Poniżej przedstawiono przykładowe obszary tematyczne, które wyznaczają ramy problemowe konferencji:
- Czy i w jakim sensie sztuka może być rozumiana jako forma komunikacji?
- Sztuka jako szczególny tryb komunikacji – między doświadczeniem twórczym a społecznym obiegiem znaczeń
- Komunikacja artystyczna a koncepcje ekspresji, percepcji, interpretacji
- Modele komunikacji (np. transmisyjne, semiotyczne, pragmatyczne, performatywne) a specyfika dzieła sztuki
- Rola artysty jako nadawcy komunikatu artystycznego
- Intencjonalność dzieła sztuki a jego interpretacja
- Współczesne modele uczestnictwa odbiorców w komunikacji artystycznej
- Obieg komunikacyjny sztuki – relacje między twórcami, odbiorcami, krytykami i instytucjami kultury
- Sztuka jako przestrzeń debaty publicznej i komunikacji społecznej
- Sztuka jako świadectwo epoki i źródło wiedzy o społeczeństwie
- Sztuka w przestrzeni platform cyfrowych i mediów społecznościowych
- Estetyzacja komunikacji w kulturze medialnej – przenikanie form artystycznych do mediów i codziennych praktyk komunikacyjnych
- Sztuka w edukacji kulturowej i medialnej – wykorzystanie form artystycznych w procesach uczenia, wychowania i kształtowania kompetencji kulturowych
Konferencja będzie mieć charakter hybrydowy, udział w niej jest nieodpłatny.
Zgłoszenia (abstrakty wystąpień) prosimy przesłać do 26.06.2026 roku.
Informacje o przyjęciu referatów zostaną ogłoszone 30.06.2026.
