Literacka anatomia niepokoju – mechanizmy, funkcje i literackie przetworzenia


-

Katowice, Uniwersytecka 4

Wojna, kryzys, katastrofa – to słowa stanowiące nie tylko źródło strachu i niepokoi społecznych, ale też przedmiot zainteresowania i niezliczonych refleksji. Chcemy pochylić się nad ich źródłami i twórczymi przetworzeniami. Co na te tematy mówi nam literatura, jak autorzy próbują sobie z nimi radzić i je opisywać? Te zagadnienia pragniemy uczynić tematem konferencji.

Chcielibyśmy przyjrzeć się temu, w jaki sposób literatura definiuje, diagnozuje i artykułuje stany niepokoju, jak przetwarza doświadczenia lęku, napięcia i niepewności oraz jakie funkcje pełnią one w konstrukcji bohaterów, narracji i światów przedstawionych, a także jak jej twórcy starają się odpowiadać na zastaną rzeczywistość. Ważnym obszarem refleksji będzie również pytanie o to, czy i w jaki sposób literatura może stanowić narzędzie rozumienia, oswajania lub krytycznej analizy. Interesują nas zarówno dawne, jak i współczesne reprezentacje lęku i niepokoju – ich kulturowe uwarunkowania, zmieniające się formy wyrazu oraz funkcje, jakie pełnią w różnych kontekstach politycznych, społecznych i osobistych. 

W związku z tematami przewodnimi, jakimi są szeroko rozumiane lęk, niepokój, doświadczenia graniczne, zgłaszane propozycje referatów mogą w różnorodny sposób nawiązywać do literackich przedstawień proponowanych pól tematycznych:

  • człowiek i literatura w obliczu kryzysów, katastrofy, konfliktu

  • literatura interwencyjna

  • (a)polityczność niepokoju

  • literatura pogranicza

  • niepokój – analogie, skojarzenia, kontynuacje

  • wojna, kapitalizm, choroby cywilizacyjne i wynikające z nich niepokoje

  • literatura eskapistyczna jako case study trudnych doświadczeń

  • radykalizacja, marginalizacja, stygmatyzacja i stereotypy 

  • imigracja, emigracja, wykluczenie, ucieczka przed wojną

  • strach przed innością

  • cielesność w dobie kryzysu

Jesteśmy otwarci na własne interpretacje zaproponowanych tematów oraz inne propozycje nawiązujące do tematyki konferencji. 

Prosimy o przesyłanie zgłoszeń za pomocą formularza https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf9g05HzJi_ehiT7Gj7glhUwZS3KeI8Q5WWNlMSWkI5wer5Xg/viewform?usp=publish-editor  do 31.07.2026 roku. Zgłoszenie powinno zawierać:

  • tytuł wystąpienia,

  • krótki abstrakt, zawierający informację o zawartości referatu,

  • krótką notę biograficzną, zawierającą aktualną afiliację, tytuł naukowy i profil badawczy,

  • numer telefonu oraz adres e-mail do korespondencji

Efekty konferencji zamierzamy opublikować w formie monografii zbiorowej w wydawnictwie ujętym na ministerialnej liście. 

Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do wyboru referatów. Wystąpienie powinno trwać do 20 minut. Informację zwrotną otrzymają Państwo do 31.08.2026 r. 

Konferencja odbędzie się 23-24.10.2026 r. 
Udział w konferencji jest bezpłatny. 

Dla prelegentów przewidziany jest posiłek. 

Nie zapewniamy noclegu.