Prasa XIX wieku jako źródło badań nad kulturą, literaturą i życiem społecznym w warunkach zaborów


-

Instytut Polonistyki i Dziennikarstwa, Wydział Filologiczny Uniwersytetu Rzeszowskiego
Rzeszów, ul. Rejtana 16 c, budynek A1

W ramach planowanego spotkania pragniemy zachęcić do wspólnego namysłu nad prasą periodyczną XIX stulecia, a więc okresu, w którym stanowiła ona ważną przestrzeń integracji środowisk naukowych i twórczych, pozostając jednocześnie głęboko zależną od systemów prawnych i interesów państw zaborczych. Chcemy poświęcić nasze rozważania zarówno metodologicznym aspektom badań prasoznawczych, jak i konkretnym przejawom współudziału czasopiśmiennictwa w praktykach, zjawiskach i procesach, składających się na obraz epoki.

Pozostając otwartymi na propozycje referatów, polecamy Państwa uwadze zwłaszcza następujące obszary problemowe:

·       status prasy jako źródła i obiektu badań historycznych, literaturo- i kulturoznawczych;

·       redaktorzy i wydawcy prasy: epizody redakcyjne w biografiach pisarzy i uczonych, oficyny wydawnicze i ich właściciele w życiu intelektualnym ośrodków miejskich, ich znaczenie dla organizacji i animacji środowisk twórczych;

·       ambiwalentna rola prasy w warunkach zniewolenia politycznego: funkcje kontrolne i propagandowe wobec roli prasy jako medium podtrzymującego tożsamość narodową oraz suwerenność kulturową;

·       prasa jako medium nowoczesności; jej rola w procesach modernizacyjnych, walce z obskurantyzmem, upowszechnianiu idei liberalnych oraz kształtowaniu nowoczesnego wzorca człowieka i obywatela;

·       czasopiśmiennictwo jako przestrzeń negocjowania norm i programów estetyczno-literackich: debaty, polemiki, manifesty;

·       organy prasowe towarzystw naukowych, literackich, filantropijnych;

·       prasa profilowana XIX wieku: czasopisma środowiskowe, kobiece i dziecięce jako narzędzie socjalizacji, edukacji i formowania tożsamości;

·       prasa satyryczna i konwencja „brukowa” jako szczególna strategia krytyki społecznej;

·       prasa jako przestrzeń doskonalenia warsztatu literackiego: juwenilia, debiuty i twórczość szkolna na łamach czasopism;

·       czasopiśmiennictwo w procesie kształtowania obrazu literatury i nauki: obwieszczenia wydawnicze, recenzje, przeglądy i sprawozdania.

Artykuły pokonferencyjne zostaną opublikowane w kolejnym numerze czasopisma „Tematy i Konteksty” (2027).

Na zgłoszenia oczekujemy do końca lipca br. pod adresami mailowymi sekretarzy konferencji:

dr Anna Kupiszewska (akupiszewska@ur.edu.pl)

dr Paulina Podolska (ppodolska@ur.edu.pl)